Σήμερα ξεκινά επισήμως το υπουργείο Παιδείας την προσπάθεια για τις αλλαγές στα ΑΕΙ, ενώ ταυτόχρονα αναζητούνται "λεπτοί χειρισμοί" ώστε η κυβέρνηση σε αυτήν τη δύσκολη εποχή να μην ανοίξει ακόμη ένα μέτωπο, τόσο με τους ακαδημαϊκούς δασκάλους όσο και με τους νέους μέσα στα πανεπιστήμια της χώρας, καθώς οι αλλαγές που προγραμματίζονται θα αλλάξουν εκ βάθρων τη φυσιογνωμία των ΑΕΙ.
- Αγκάθι της μεταρρύθμισης το Συμβούλιο Διοίκησης των πανεπιστημίων στο οποίο θα συμμετέχουν και εξωπανεπιστημιακοί, ενώ τη θέση του πρύτανη θα μπορούν να καταλάβουν και αλλοδαποί.
Το κείμενο για τις αλλαγές στα ΑΕΙ έχει τεθεί σε διαβούλευση από το Υπουργείο Παιδείας και ήδη υπάρχουν σφοδρές αντιδράσεις από την πανεπιστημιακή κοινότηταΣτις 12 το μεσημέρι, η Αννα Διαμαντοπούλου θα υποδεχτεί στο υπουργείο Παιδείας τους εκπροσώπους όλων των κομμάτων (πλην ΚΚΕ ΚΑΙ ΣΥΡΙΖΑ), προκειμένου να ξεκινήσει η πρώτη συνεδρίαση της Εθνικής Διακομματικής Επιτροπής για την παιδεία.
Η Υπουργός Παιδείας Αννα ΔιαμαντοπούλουΣτη Διακομματική Επιτροπή θα συμμετάσχουν: από το ΠΑΣΟΚ η κ. Σοφία Γιαννακά, από τη ΝΔ η κ. Ελίζα Βόζεμπεργκ, από τον ΛΑΟΣ ο κ. Αδωνις Γεωργιάδης, από τη Δημοκρατική Αριστερά ο κ. Νίκος Τσούκαλης, από τους Οικολόγους Πράσινους ο κ. Μιχάλης Τρεμόπουλος, ενώ θα συμμετάσχει και η πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, κ. Χρύσα Αράπογλου.
- Διοίκηση
Το κείμενο για τις αλλαγές στα ΑΕΙ έχει τεθεί σε διαβούλευση και ήδη υπάρχουν σφοδρές αντιδράσεις από τους πανεπιστημιακούς, οι οποίοι εστιάζουν κυρίως στα θέματα που αφορούν τον νέο τρόπο διοίκησης των ιδρυμάτων, με τη συμμετοχή και εξωπανεπιστημιακών προσωπικοτήτων, και υποστηρίζουν ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις είναι αντισυνταγματικές.
Οσον αφορά τους φοιτητές, μέχρι στιγμής δεν έχουν εκφράσει συγκεκριμένες θέσεις, με δεδομένο ότι στο τελικό κείμενο διαβούλευσης το υπουργείο Παιδείας απέφυγε να επαναφέρει θέματα που θίγουν άμεσα τις σπουδές τους.
Οπως δείχνουν τα πράγματα, πάντως, το σημείο που θα αποτελέσει "αιτία πολέμου" των πανεπιστημιακών με την κυβέρνηση είναι η πρόθεσή της να θεσμοθετήσει ένα Συμβούλιο Διοίκησης των ΑΕΙ στο οποίο θα συμμετέχουν και εξωπανεπιστημιακοί, καθώς και το να γίνεται η επιλογή του πρύτανη με διεθνή πρόσκληση ενδιαφέροντος, πράγμα που σημαίνει ότι οι πρυτάνεις μπορεί να προέρχονται και από ξένες χώρες.
Το Συμβούλιο Διοίκησης επί της ουσίας θα έχει το "πάνω χέρι" σε όλα. Στη στρατηγική ανάπτυξης των ΑΕΙ, στην έγκριση του προϋπολογισμού, στις προσλήψεις, στην αξιοποίηση και διαχείριση της περιουσίας των ΑΕΙ, στην κατάρτιση των εσωτερικών κανονισμών κ.ά.
Μεγάλες αντιδράσεις συναντά και η πρόταση του υπουργείου Παιδείας για τη σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής η οποία θα κάνει τον καταμερισμό της κρατικής χρηματοδότησης στα ΑΕΙ ανάλογα με την "πρόοδό" τους. Προβλήματα θα εμφανιστούν και όσον αφορά την απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε συγχωνεύσεις και καταργήσεις τμημάτων ή και ιδρυμάτων. Οι καθηγητές ζητούν να γίνει αυτό με ακαδημαϊκούς όρους, αλλά είναι βέβαιο ότι όταν αρχίσει το "ψαλίδι", τότε θα αρχίσουν και οι γκρίνιες. Σε λίγες ημέρες (10-11 Δεκέμβρη) οι πρυτάνεις θα παρουσιάσουν τα δικά τους σχέδια για τις αλλαγές στα ΑΕΙ, κατά τη διάρκεια της συνόδου τους.
- Κονδύλια
Σε "πάγο" ερευνητικά προγράμματαNα ματαιώσουν τα ερευνητικά τους προγράμματα φαίνεται ότι θα αναγκαστούν τα πανεπιστημιακά Ινστιτούτα, αφού η οικονομική κρίση χτυπά και τη δική τους πόρτα.
Εντός των ημερών τα ιδρύματα θα λάβουν έγγραφο με την υπογραφή του υφυπουργού Παιδείας Γιάννη Πανάρετου με το οποίο ορίζεται ότι "στο πλαίσιο της δημοσιονομικής πολιτικής και, λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων του προϋπολογισμού του υπουργείου μας, δεν θα επιχορηγηθούν τα Ερευνητικά Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα από τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού για το έτος 2010". Και όλα αυτά βέβαια ενώ υπάρχουν οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι θα ενισχυθούν η έρευνα και η Διά Βίου Μάθηση.
Νικολ. Τρίγκα
Νέο κύμα αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας και συντονισμού της κυβέρνησης επιβάλλει η κρίσιμη καμπή στην οποία έχουν εισέλθει η ελληνική οικονομία και η πολιτική ζωή. Η διαπίστωση αυτή επισημαίνεται από κυβερνητικά στελέχη και συνεργάτες του Πρωθυπουργού, οι οποίοι χαρακτηρίζουν την περίοδο των προσεχών μηνών ως την κρισιμότερη για την τύχη της οικονομίας, της χώρας και της κυβέρνησης.
Μετά την πρόσφατη, τραυματική για πολλούς υπουργούς, επίσκεψη της τρόικας και το πιεστικό χρονοδιάγραμμα για την επίσπευση διαρθρωτικών αλλαγών ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου δέχθηκε κάποιες καταλυτικές εισηγήσεις από στενούς συνεργάτες του και έχει ήδη προχωρήσει σε αναδιάταξη των κυβερνητικών δυνάμεων.
- Στο επίκεντρο ο κ. Παπακωνσταντίνου
Ο συντονισμός της προσπάθειας αναλαμβάνεται πλέον κατ΄ ουσίαν από το υπουργείο Οικονομικών, όπως έγινε γνωστό την περασμένη εβδομάδα. Εποπτικό ρόλο θα ασκεί και πάλι ο κ. Θ. Πάγκαλος, ενώ προσωπική εμπλοκή θα έχει, όπως είναι αυτονόητο, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός.
Από εδώ και στο εξής ο κ. Γ.Παπακωνσταντίνου είναι ο υπουργός που θα φέρει σχεδόν στο σύνολό της την ευθύνη για την επιτυχία του εγχειρήματος. Τοποθετεί εμπειρογνώμονες του δικού του υπουργείου ως «τοποτηρητές» σε όλα τα άλλα υπουργεία, προκειμένου να ασκούνται καθημερινή πίεση και έλεγχος για την πρόοδο των διαρθρωτικών αλλαγών.
- Αλλαγές στην ομάδα σχεδιασμού
Κατόπιν όλων αυτών οι επερχόμενες αλλαγές στη λειτουργία της κυβέρνησης, όπως αυτή διαμορφώθηκε στο διάστημα από τον ανασχηματισμό του Σεπτεμβρίου και έπειτα, θα συντελεσθούν σε δύο μέτωπα.
Κατ΄ αρχάς, σημαντικές αλλαγές αναμένονται σε ό,τι αφορά την ομάδα κεντρικού σχεδιασμού και τη βαρύτητα του ρόλου της.
Μετά τη θετική για την κυβέρνηση έκβαση των πρόσφατων αυτοδιοικητικών εκλογών- η οποία πιστώθηκε στον υπουργό Εσωτερικών κ. Ι. Ραγκούση -, η «ομάδα κρούσης» αλλάζει ρόλο και λειτουργία. Υπό μίαν έννοια, και όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη, το προσεχές διάστημα «θα αναλάβουν όλοι τους ρόλους που τους αναλογούν». Σήμερα διευκρινίζεται ακόμη και από τους μετέχοντες σε αυτήν ότι η ομάδα υπό τον κ. Ραγκούση ουδέποτε είχε ρόλο και αρμοδιότητα συντονισμού του κυβερνητικού έργου και το προσεχές διάστημα ο υπουργός Εσωτερικών αναμένεται να στρέψει τις προσπάθειές του κυρίως στο δύσκολο εγχείρημα της εφαρμογής του «Καλλικράτη». Πέραν του δύσκολου έργου που καλείται να φέρει εις πέρας ο κ. Παπακωνσταντίνου, νέα καθήκοντα αναλαμβάνει- τουλάχιστον κατά το αμέσως προσεχές διάστημα- ο υπουργός Εξωτερικών κ. Δ. Δρούτσας, ο οποίος ευθύνεται για σημαντικό μέρος της προετοιμασίας εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου, στο οποίο κατά πολλούς θα κριθούν τα πάντα (στην κυριολεξία) καθώς το κύριο θέμα συζήτησης εκεί θα είναι η φύση του νέου μηχανισμού στήριξης.
Οσοι επισημαίνουν αυτές τις παραμέτρους που αφορούν τις νέες αρμοδιότητες υπουργών, παρατηρούν ότι το βάρος μετατοπίστηκε μοιραία προς το υπουργείο Οικονομικών καθώς και προς το Μέγαρο Μαξίμου, όπου το προσεχές διάστημα αναμένεται να εκδηλωθεί το δεύτερο μέτωπο αλλαγών.
- Θεσμική αναβάθμιση και οργάνωση
Αναλαμβάνοντας προσωπικώς την παρακολούθηση της πορείας του μνημονίου ο κ. Παπανδρέου αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες που επιβεβαιώνουν συνεργάτες του, να προχωρήσει σε θεσμική αναβάθμιση του Μεγάρου Μαξίμου.
Από το φθινόπωρο που ανακοινώθηκε η δημιουργία Γενικής Γραμματείας της κυβέρνησης, υπό την κυρία Ρεγγίνα Βάρτζελη, η εκκρεμότητα παραμένει και ο νέος τρόπος οργάνωσης της κεντρικής κυβερνητικής υπηρεσίας δεν έχει ακόμη πάρει μορφή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κωλυσιεργία στο συγκεκριμένο πεδίο είχε προκαλέσει μίνι κρίση στα πέριξ του Μεγάρου Μαξίμου, με την κυρία Βάρτζελη να πιέζει για επιτάχυνση της υπογραφής των σχετικών διαταγμάτων προκειμένου να ολοκληρωθεί η θεσμική αναβάθμιση του γραφείου του Πρωθυπουργού.
Προσδοκάται η δημιουργία ενός νέου δικτύου υπηρεσιών υπό τη Γενική Γραμματεία της κυβέρνησης, οι οποίες θα είναι αρμόδιες για την παρακολούθηση «ομάδων υπουργείων» και τού κατά πόσον ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του δύσκολου τριμήνου που ακολουθεί.
