Τι ισχύει στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ για το άσυλο

Στην Ευρώπη οι νόμοι δεν απαγορεύουν ρητά την είσοδο της Αστυνομίας στα πανεπιστήμια, όμως κατοχυρώνουν καθεστώς προστασίας των πανεπιστημίων ως χώρων ελεύθερης έκφρασης. Αυτό σημαίνει ότι, παραδείγματος χάρη, στα γαλλικά πανεπιστήμια η Αστυνομία δεν μπορεί να εισέλθει παρά μόνο κατόπιν πρόσκλησης των πρυτανικών αρχών. Η νομική αρχή πάνω στην οποία βασίζεται αυτό λέγεται «franchise universitaire» και χρονολογείται από την ίδρυση των πρώτων πανεπιστημίων, τον Μεσαίωνα. Η αρχή διατηρήθηκε με διάταγμα του 1815 και περιλαμβάνεται σε κάθε εκπαιδευτική μεταρρύθμιση έκτοτε.

«Το έδαφος των πανεπιστημίων δεν θεωρείται δημόσιος χώρος», επισημαίνει ο καθηγητής Δικαίου του Πανεπιστημίου Paris-II, Πιερ Κροκ. «Είναι ξεχωριστή περίπτωση». Εξαιρέσεις που επιτρέπουν την είσοδο της Αστυνομίας υπάρχουν για τη διάπραξη εγκλημάτων, κατόπιν εισαγγελικής εντολής, και για περιπτώσεις φυσικών καταστροφών.
Ούτε στις ΗΠΑ έχει δικαίωμα η Αστυνομία να δραστηριοποιείται, ή και να εισέρχεται, ελεύθερα στα πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Η αιματηρή εμπειρία του Πανεπιστημίου Κεντ Στέιτ στο Οχάιο, όπου η εθνοφρουρά σκότωσε τέσσερις διαδηλωτές φοιτητές το 1970, δίδαξε στις αμερικανικές αρχές την αξία των λεπτών χειρισμών σε ό, τι αφορά τις νεανικές κινητοποιήσεις. Ακόμη και σε περιπτώσεις έρευνας για κακουργηματικές πράξεις, η Αστυνομία οφείλει να εξασφαλίσει την άδεια των πανεπιστημιακών αρχών για έρευνες, ανακρίσεις ή ακόμη και για απλή συνέντευξη φοιτητών ή εργαζόμενων στο ίδρυμα.

Η ύπαρξη αστυνομικών δυνάμεων του ίδιου του πανεπιστημίου σημαίνει ότι τα ιδρύματα είναι ικανά να πραγματοποιήσουν εγκληματολογικές έρευνες, προανακριτικό έργο, ακόμη και να αντιμετωπίσουν διαδηλώσεις, χωρίς τη βοήθεια τοπικών ή ομοσπονδιακών διωκτικών υπηρεσιών.

Τα αμερικανικά πανεπιστήμια παραμένουν τόποι έκφρασης διαμαρτυριών, που κάποιες φορές φθάνουν μέχρι το απελπισμένο μέτρο της απεργίας πείνας. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει απεργίες πείνας μεταξύ άλλων στα πανεπιστήμια Columbia της Νέας Υόρκης (2007, εναντίον της έξωσης κατοίκων του Χάρλεμ για την επέκταση του πανεπιστημίου) και Purdue της Ιντιάνα (2006, εναντίον της αγοράς πανεπιστημιακού ρουχισμού από προμηθευτές που προσφέρουν άθλιες εργασιακές συνθήκες).

Η απεργία πείνας στο Purdue διήρκεσε 26 ημέρες, ενώ εκείνη των συμβασιούχων του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι, που επίσης διενεργήθηκε στον χώρο του πανεπιστημίου, διήρκεσε 25 μέρες. Αντίθετα με τις απεργίες πείνας, οι καταλήψεις αμερικανικών πανεπιστημίων σπανίζουν. Η τελευταία μεγάλη κινητοποίηση τέτοιου είδους ήταν η επί τρεις εβδομάδες κατάληψη του κτιρίου διοικητικών υπηρεσιών του Πανεπιστημίου του Harvard το 2001.

Οι καταλήψεις πανεπιστημίων είναι πιο συνήθεις στην Ευρώπη. Δεκάδες σχολές βρίσκονται υπό κατάληψη κάθε φορά που φουντώνουν οι φοιτητικές διεκδικήσεις, τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ιταλία και στη Γερμανία. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι κινητοποιήσεις λήγουν μόνες τους ή βρίσκονται λύσεις με διαπραγματεύσεις. Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί αύξηση των αστυνομικών επεμβάσεων για τη λήξη καταλήψεων στα πανεπιστήμια της Γαλλίας, πάντα με την άδεια των πρυτανικών αρχών.

Σαφή νομοθεσία που απαγορεύει την είσοδο των δυνάμεων ασφαλείας στα πανεπιστήμια χωρίς άδεια των πρυτανικών αρχών διαθέτει και το Ιράν, χωρίς όμως να την τηρεί. Στις 14 Ιουνίου 2009, η ιρανική Αστυνομία εισέβαλε στους κοιτώνες του εξεγερμένου Πανεπιστημίου της Τεχεράνης ξυλοκοπώντας αγρίως φοιτητές και φοιτήτριες, όπως φαίνεται σε βίντεο που μεταδόθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι οργανώσεις της αντιπολίτευσης ισχυρίστηκαν ότι στην επέμβαση αυτή έχασαν τη ζωή τους πέντε φοιτητές.

Πώς βλέπουν οι ΗΠΑ τον κ. Παπανδρέου

• Ισως τον Νοέμβριο ο πρωθυπουργός στην Ουάσιγκτον
• Ικανοποίηση για τη συνάντηση με Ερντογάν

Η άριστη συνεργασία των ΗΠΑ με τον Γιώργο Παπανδρέου κατά την πενταετία που ο τελευταίος ήταν υπουργός Εξωτερικών, δημιουργεί στην Ουάσιγκτον την προσδοκία, αν όχι την πεποίθηση, ότι τα επόμενα χρόνια οι δύο χώρες θα συνεργασθούν αποτελεσματικά σε μια σειρά ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος.

Δεν είναι τυχαίο ότι το βράδυ της Κυριακής των εκλογών ο Μπαράκ Ομπάμα έσπευσε να συγχαρεί τηλεφωνικά τον Γιώργο Παπανδρέου, ενώ ακόμη βρισκόταν σε εξέλιξη η καταμέτρηση των ψήφων. Συνήθως ο Λευκός Οίκος αναμένει την επίσημη ανακοίνωση του τελικού αποτελέσματος πριν προχωρήσει στην έκφραση συγχαρητηρίων σε έναν ξένο ηγέτη.

Ομως, ο κ. Ομπάμα επέλεξε να κινηθεί διαφορετικά, καθώς με βάση τη σχετική ενημέρωση που είχε από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, γνώριζε ότι η διαφορά ήταν τεράστια και μη αναστρέψιμη και η αυτοδυναμία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ εξασφαλισμένη.

Επίσκεψη στον Λευκό Οίκο

Στο πλαίσιο αυτό δεν εκπλήσσει το γεγονός ότι πολύ σύντομα, ενδεχομένως και εντός του Νοεμβρίου, θα πραγματοποιηθεί η πρώτη επίσκεψη του νέου Ελληνα πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον κατά την οποία οι δύο πλευρές ελπίζουν ότι θα τεθούν οι βάσεις για στενή συνεργασία, η οποία θα εδράζεται και στην ιδεολογική συγγένεια του Δημοκρατικού Κόμματος με το ΠΑΣΟΚ. Σε αυτήν θα θιγούν οι ευρωτουρκικές σχέσεις, πιθανά βήματα στο Κυπριακό και το Σκοπιανό, ο ρόλος της Ελλάδας στα Βαλκάνια, αλλά και η προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής που δεν είναι άλλη από το Αφγανιστάν, όπως και η συνεργασία κατά της τρομοκρατίας αλλά και στον τομέα της ενέργειας.

Αν και δεν υπάρχει ακόμη επίσημη πρόσκληση από τον Λευκό Οίκο, κορυφαία στελέχη της Ομογένειας που τις τελευταίες ημέρες είχαν επαφές με αρμόδιους παράγοντες έλαβαν σχετικές διαβεβαιώσεις και θεωρούν ότι στα μέσα του επόμενου μηνός όχι μόνο είναι εφικτή αλλά ενδείκνυται να γίνει η επίσκεψη, ενώ θετικά είναι τα μηνύματα που έχει λάβει και η ελληνική κυβέρνηση. Ο κ. Παπανδρέου εξετάζει το ενδεχόμενο, και τις επόμενες ημέρες θα λάβει τις τελικές του αποφάσεις, αν και για επικοινωνιακούς λόγους ίσως τελικά επιλέξει να επιδιώξει την πραγματοποίηση της επίσκεψης λίγο αργότερα, τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο.

Εκτός των επαφών του με την κυβέρνηση Ομπάμα, ο κ. Παπανδρέου θα μιλήσει επίσης σε ιδρύματα στρατηγικής σκέψης και θα εμφανισθεί σε μέσα ενημέρωσης καθώς η επιστροφή του στο προσκήνιο και ο ρόλος που εκτιμάται ότι θα διαδραματίσει στην περιοχή, έχουν κινήσει το ενδιαφέρον Αμερικανών αναλυτών και δημοσιογράφων.

Οι επαφές στην Τουρκία

Η Ουάσιγκτον κατέγραψε ως επικοινωνιακά ευφυή αλλά και θετική επί της ουσίας, την απόφαση του Ελληνα πρωθυπουργού να σπεύσει λίγα μόλις εικοσιτετράωρα μετά την ορκωμοσία του να συναντήσει τον Ταγίπ Ερντογάν. Η επαφή είχε φυσικά άτυπο χαρακτήρα, αλλά αυτό δεν απέτρεψε τους δύο ηγέτες από το να συζητήσουν όλα τα θέματα που απασχολούν τις δύο χώρες τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, το οποίο είναι φυσικά άρρηκτα συνδεδεμένο με την ευρωπαϊκή προοπτική της Αγκυρας για την οποία οι ΗΠΑ δεν κρύβουν το έντονο ενδιαφέρον τους.

Η υποστήριξη της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. από τον κ. Παπανδρέου ικανοποίησε την Ουάσιγκτον, αν και κατεγράφη με σαφήνεια ότι πίσω από τις σχετικές θερμές αναφορές προβλήθηκε η πάγια ελληνική θέση ότι η Αγκυρα οφείλει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει και στις οποίες συμπεριλαμβάνεται η εφαρμογή της Τελωνειακής Ενωσης με όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε., άρα και με την Κύπρο.

Στη διμερή συνάντηση Ομπάμα - Καραμανλή που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις 5 Απριλίου, η συζήτηση ήταν ουσιαστική, όμως δεν αναπτύχθηκε ιδιαίτερη χημεία μεταξύ των δύο ηγετών. Αντίθετα, εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργηθεί μια προσωπική σχέση ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο και τον νέο Ελληνα πρωθυπουργό καθώς μοιράζονται κοινές προτεραιότητες όπως η πράσινη ανάπτυξη. Αλλωστε, είναι βέβαιο ότι λόγω ιδιοσυγκρασίας ο κ. Παπανδρέου θα επισκέπτεται πολύ πιο συχνά τις ΗΠΑ, όχι μόνο για επίσημες επαφές στον Λευκό Οίκο, αλλά και στο πλαίσιο πολυμερών συναντήσεων όπως η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, σύνοδοι διεθνών οργανισμών, και άλλες συναντήσεις που θα αφορούν συγκεκριμένα ζητήματα όπως η οικονομία ή το περιβάλλον.

Βίζα και τρομοκρατία

Η τοποθέτηση του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, που τον καθιστά υπεύθυνο για την τρομοκρατία, έχει γίνει δεκτή με απόλυτη ικανοποίηση από τις ΗΠΑ, ενώ εάν τελικά ο κ. Παπανδρέου δεν επισκεφθεί την Ουάσιγκτον τον Νοέμβριο, θα μεταβούν στην αμερικανική πρωτεύουσα ο κ. Χρυσοχοΐδης και ο αν. υπουργός Εξωτερικών, Δημήτρης Δρούτσας, για να υπογράψουν την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα μη θεώρησης διαβατηρίων έτσι ώστε να μη χρειάζονται πλέον βίζα οι Ελληνες πολίτες που επισκέπτονται τις ΗΠΑ.

• Του Αθανασιου Eλλις, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/10/2009

Χειροκρότημα από ΗΠΑ για τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες

• Ο αμερικανός πρεσβευτής μετέφερε στον κ. Δ. Δρούτσα τα συγχαρητήρια της χώρας του για την «εντυπωσιακή διεθνή δραστηριότητα»

Τα συγχαρητήρια της Ουάσιγκτον για τις «εντυπωσιακές πρωτοβουλίες που ανέλαβε από την αρχή η ελληνική κυβέρνηση, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διεθνές επίπεδο, ως ένδειξη ενδιαφέροντος για την από κοινού επίλυση των περιφερειακών και διεθνών προβλημάτων» μετέφερε χθες ο αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Ντάνιελ Σπέκχαρντ στον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών κ. Δ. Δρούτσα. Οι δύο άνδρες συζήτησαν περίπου μία ώρα στο υπουργείο Εξωτερικών. Σήμερα ο κ. Δρούτσας αναμένεται να συναντηθεί και με τον πρεσβευτή της Ρωσίας Βλαντίμιρ Τσχικβισβίλι.

Εξερχόμενος ο κ. Σπέκχαρντ δήλωσε επίσης ότι δεν αναφέρθηκε οτιδήποτε περί μελλοντικής επίσκεψης του πρωθυπουργού κ. Γ. Παπανδρέου στην Ουάσιγκτον. Η ατζέντα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων άλλωστε έχει αρκετά θέματα τα οποία θα απασχολήσουν τις δύο χώρες το προσεχές διάστημα, μεταξύ των οποίων η κατάργηση της βίζας και η Σύνοδος Κορυφής του ΟΑΣΕ τον προσεχή Δεκέμβριο στην Αθήνα, όπου αναμένεται να παραστεί και η αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών κυρία Χίλαρι Κλίντον .

Σε συνάντηση που είχε μετέπειτα με τους διπλωματικούς συντάκτες ο κ. Δρούτσας επανέλαβε τις πάγιες ελληνικές θέσεις για το Σκοπιανό, τα ευρωτουρκικά και το Κυπριακό. Ο κ. Δρούτσας επέμεινε μάλιστα ότι «όλα τα εργαλεία παραμένουν στο τραπέζι». Τόνισε επίσης ότι ο κ. Παπανδρέου σκοπεύει να είναι ιδιαίτερα κινητικός το προσεχές διάστημα, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο Πρωθυπουργός να επισκεφθεί το Βερολίνο επ΄ ευκαιρία και των εορτασμών για τα 20 χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Επίσκεψη φέρεται να προετοιμάζεται σύμφωνα με πληροφορίες και στη Στοκχόλμη καθώς η Σουηδία ασκεί το τρέχον εξάμηνο την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ).

• ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2009

Πρώτο δείγμα θετικό στη διπλωματία

• Ικανοποίηση σε Αγκυρα, Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες από την επίσκεψη του κ. Γ. Παπανδρέου στην Τουρκία
  

Η απόφαση του κ. Γ. Παπανδρέου να επισκεφθεί την Τουρκία πριν από τη συμπλήρωση μιας εβδομάδας από την ανάληψη των καθηκόντων του υπήρξε ενδεικτική των προθέσεών του. Διπλωματικοί κύκλοι σημείωναν ότι ο Πρωθυπουργός «έχει αποφασίσει να αντικαταστήσει τη “διπλωματία της αδράνειας” με τη “διπλωματία της πρωτοβουλίας”» . Και παρά το γεγονός ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς να περιγράψει κανείς τις βασικές γραμμές της εξωτερικής πολιτικής που προτίθεται να ακολουθήσει ο πρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών, η στόχευσή του μοιάζει, κατά τις ίδιες πηγές, να είναι σαφής: «Να ενισχύσει το διπλωματικό κεφάλαιο της χώρας το ταχύτερο δυνατόν, ώστε να αποκτήσει ευρύτερα περιθώρια χειρισμών κατ΄ αρχήν στο “μέγα μέτωπο” της οικονομίας».

Ουσιαστικά με την κίνησή του να επισκεφθεί την Τουρκία ο κ. Παπανδρέου «ανάγκασε» τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να τον συναντήσει. Παράλληλα κατέδειξε μεν τη θέλησή του να εργαστεί για να λυθούν τα προβλήματα αλλά, όπως επεσήμανε, «όλα τα εργαλεία παραμένουν στο τραπέζι». Δήλωση η οποία ερμηνεύτηκε ως προειδοποίηση προς την Τουρκία ότι η Αθήνα ευνοεί την ευρωπαϊκή της πορεία, αλλά δεν αποκλείει την άσκηση βέτο κατά την αξιολόγησή της τον Δεκέμβριο. Επίσης το βράδυ της Παρασκευής υπήρξε και μια άτυπη συνάντηση του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών κ. Δ. Δρούτσα με τον τούρκο υπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου. Εντυπωσιακή ήταν η υποδοχή της κίνησης του Πρωθυπουργού από σύσσωμο τον τουρκικό Τύπο. Η επίσκεψη Παπανδρέου έγινε πάντως δεκτή με ικανοποίηση όχι μόνο στην Αγκυρα, αλλά επίσης στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες.

Προσεχώς πάντως η κυβέρνηση Παπανδρέου θα πρέπει να λάβει κρίσιμες αποφάσεις και πρωτοβουλίες στο Σκοπιανό. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του «Βήματος», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προτείνει στην ετήσια Εκθεση Προόδου για την πΓΔΜ (η οποία δημοσιεύεται αύριο) την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΕΕ με τη βαλκανική χώρα. Ωστόσο πηγές από τις Βρυξέλλες έλεγαν χθες ότι η Επιτροπή πιθανόν θα αποφύγει να ορίσει συγκεκριμένη ημερομηνία, ώστε να ενθαρρύνει Αθήνα και Σκόπια να διαπραγματευθούν για το θέμα της ονομασίας.

• Επαφές με Χίλαρι - Τάλμποτ

Ο κ. Παπανδρέου πυκνώνει τις τελευταίες ημέρες τις επαφές του. Την Κυριακή είχε τηλεφωνική συνομιλία με την αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών κυρία Χίλαρι Κλίντον, κατόπιν δικής της πρωτοβουλίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, συζητήθηκαν η επίσκεψη Παπανδρέου στην Τουρκία και το Κυπριακό. Χθες ο Πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον πρώην αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Στρόουμπ Τάλμποτ, ο οποίος βρέθηκε στη χώρα μας για να συμμετάσχει στην Ετήσια Σύνοδο του World Ρublic Forum για τον «Διάλογο των Πολιτισμών». Στη συνάντηση των δύο ανδρών έδωσε το «παρών» και ο υφυπουργός Παιδείας κ. Ι. Πανάρετος. Πέρα όμως από γενικότερα θέματα εκπαίδευσης, πηγές σημείωναν ότι «κάποιος θα μπορούσε με ασφάλεια να εικάσει ότι, λόγω και της μακράς εμπειρίας του κ. Τάλμποτ σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, η συζήτηση δεν περιορίστηκε εκεί».

Ο κ. Τάλμποτ, ο οποίος συναντήθηκε και με την κυρία Ντόρα Μπακογιάννη, διετέλεσε αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1994 ως το 2001, επί προεδρίας Κλίντον. Προηγουμένως είχε εργαστεί για 21 χρόνια ως δημοσιογράφος στο γνωστό περιοδικό «Τime», όπου διετέλεσε μεταξύ άλλων διπλωματικός συντάκτης και επικεφαλής του Γραφείου της Ουάσιγκτον. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο κ. Τάλμποτ χειρίστηκε σειρά διεθνών κρίσεων, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια (Βοσνία και Κοσσυφοπέδιο). Σήμερα είναι πρόεδρος του γνωστού ινστιτούτου Βrookings.

• ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΓ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009

Συγχαρητήριο μήνυμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την εκλογή Παπανδρέου

Στο πνεύμα της χθεσινής ανακοίνωσης του Λευκού Οίκου για τα συγχαρητήρια του προέδρου Ομπάμα προς τον Γιώργο Παπανδρέου κινήθηκε και ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ιαν Κέλι, ο οποίος κληθείς να σχολιάσει το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών, απάντησε: «Συγχαίρουμε τον Γιώργο Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ για τη νίκη τους. Προσβλέπουμε σε συνεργασία με τη νέα ελληνική κυβέρνηση στα πολλά διμερή και πολυμερή ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι χώρες μας και αντιμετωπίζει η Συμμαχία του ΝΑΤΟ».

Ερωτηθείς εάν ο πρόεδρος Ομπάμα κατά την τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον κ. Παπανδρέου τον προσκάλεσε να επισκεφθεί τις ΗΠΑ, ο κ. Κέλι παρέπεμψε στον Λευκό Οίκο. «Για αυτό το θέμα θα πρέπει να σας παραπέμψω στον Λευκό Οίκο. Είδα ότι υπήρξε μια σύντομη ανακοίνωση του Λευκού Οίκου σχετικά με το τηλεφώνημα, αλλά δεν έχω άλλες λεπτομέρειες πέρα από αυτό».

(Πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ), enet.gr, 22:46 Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2009