Βαρύ κλίμα και πολλές διαφωνίες στο υπουργικό συμβούλιο

Τη χρυσή τομή μεταξύ αυτών -στο ΠΑΣΟΚ- που εκτιμούσαν από μέρες αναγκαία τη λήψη δραστικών και τολμηρών δημοσιονομικών μέτρων και εκείνων που, αντιθέτως, θεωρούσαν πανάκεια, για την ανάκτηση του κύρους της οικονομίας, τη μεσοπρόθεσμη αναπτυξιακή λογική, επιχείρησε με τη χθεσινή του ομιλία ο κ. Γ. Παπανδρέου.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι οι δύο αυτές «γραμμές», στις οποίες κλήθηκε να ισορροπήσει χθες ο πρωθυπουργός, αναδείχθηκαν και στο άτυπο, και πολύωρο όπως προέκυψε, υπουργικό συμβούλιο που είχε προηγηθεί. Κατά πληροφορίες αρκετοί υπουργοί, όπως η κ. Αννα Διαμαντοπούλου, ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, ο κ. Μ. Χρυσοχοΐδης και ο κ. Π. Μπεγλίτης τάχθηκαν εμμέσως υπέρ της ανακοίνωσης συγκεκριμένων μέτρων, ενώ ακόμη πιο προωθημένος υπήρξε ο αντιπρόεδρος κ. Θ. Πάγκαλος, ο οποίος τόνισε ότι «δεν θα πρέπει κανένα δυσάρεστο μέτρο να αναβληθεί και ότι τυχόν μέτωπα πρέπει να ανοίξουν εδώ και τώρα για να λάβουν όλοι το μήνυμα ότι κάποια κεκτημένα θα χαθούν». Στον αντίποδα άλλα στελέχη, όπως η κ. Λούκα Κατσέλη και ο κ. Χρ. Παπουτσής, υποστήριξαν ότι θα είναι λάθος να δοθεί η εντύπωση μιας άτακτης υποχώρησης από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ, ενώ ο κ. Ευ. Βενιζέλος κινήθηκε στο ενδιάμεσο, τονίζοντας ότι πρέπει να γίνει απολύτως σαφές στους πολίτες πως άλλα είναι τα αναγκαία μέτρα που επιτάσσουν οι συνθήκες για το προσεχές τρίμηνο και άλλα για το βάθος της τετραετίας, ενώ έθεσε το ερώτημα κατά πόσο τα μέτρα που συζητούνται «πείθουν τις αγορές».

Ο πρωθυπουργός, αφού άκουσε και επιμέρους ενστάσεις όπως αυτή του κ. Παπουτσή, ο οποίος αντιτάχθηκε με την περικοπή επιδομάτων, ή της κ. Διαμαντοπούλου, που εισηγήθηκε να αποσαφηνισθεί η πολιτική της κυβέρνησης και για τους έμμεσους φόρους, επιφυλάχθηκε να οριστικοποιήσει το κείμενό του και γι' αυτό ζήτησε από τους κ. Γ. Παπακωνσταντίνου και Ευ. Βενιζέλο να παραμείνουν στο Μαξίμου, όπως και έγινε ώς αργά το απόγευμα.

Οι αντιδράσεις

Με την παροιμία «όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα μικρό καλάθι» αντέδρασε ο εκπρόσωπος της Ν.Δ. κ. Παν. Παναγιωτόπουλος στη χθεσινή ομιλία του πρωθυπουργού. Αντί ενός πλήρους και εμπεριστατωμένου σχεδίου εξόδου της ελληνικής οικονομίας από την κρίση, ο πρωθυπουργός αναλώθηκε, για μια ακόμη φορά, κατά κύριο λόγο, σε εκθέσεις ιδεών, κάνοντας κατάχρηση της λέξης «θα», σημειώνει η Ρηγίλλης. Η Ν.Δ. διά του εκπροσώπου της ζητά από τον κ. Παπανδρέου να εγκαταλείψει «την αδράνεια που δημιουργεί κλίμα πολιτικής παθογένειας και στέλνει λανθασμένα μηνύματα στις αγορές» και σημειώνει ότι «η κυβέρνηση πρέπει να βρει το πολιτικό θάρρος να αποδεσμευτεί από τις προεκλογικές υποσχέσεις και να πάρει τα απαραίτητα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης. Πρέπει, παράλληλα, να παρουσιάσει άμεσα και όχι τον Μάρτιο, μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα ανάπτυξης και σταθεροποίησης της οικονομίας».

Πλήρως αντίθετη άποψη εξέφρασαν ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ.

• Του Κ. Ζουλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15/12/2009

Tο ύψος του πήχη και το Ιντερνετ

Του Κωνσταντινου Ζουλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 06/12/2009

Το κυβερνητικό κόστος της υπόθεσης του Ανδ. Κουτούπη που απεπέμφθη, όταν έγινε γνωστό ότι λοιδορούσε μέσω Ιντερνετ το ΠΑΣΟΚ, έγινε, ως φαίνεται, αιτία να καθυστερήσει περαιτέρω η ανακοίνωση και των υπολοίπων γραμματέων στα υπουργεία. Με συνέπεια να συμπληρώνονται σήμερα δύο μήνες από τις εκλογές και να μην έχουν ορισθεί ούτε καν οι 13 περιφερειάρχες της χώρας. Γεγονός που προκαλεί την εύλογη κριτική της αντιπολίτευσης για αναιτιολόγητη κωλυσιεργία και παράλυση του κρατικού μηχανισμού.

Παραταύτα ο πρωθυπουργός εμμένει μέχρι κεραίας στη διαδικασία που επέλεξε, ενώ η κυβέρνηση αντιτείνει ότι ανάλογος χρόνος απαιτήθηκε για τη στελέχωση του Δημοσίου και το 2004. Τούτο, ωστόσο, δεν ισχύει. Η κυβέρνηση της Ν.Δ. ανακοίνωσε τους 13 περιφερειάρχες στις 2 Απριλίου –δηλαδή 23 μέρες μετά την ορκωμοσία της– και τους τελευταίους γενικούς γραμματείς της στις 28 Απριλίου.

Το πώς επελέγησαν τα συγκεκριμένα πρόσωπα από τη Ν.Δ. και ότι κάποια απεδείχθησαν εντελώς ακατάλληλα είναι πράγματι ένα σοβαρό επιχείρημα. Η υπόθεση Κουτούπη, ωστόσο, κατέδειξε ότι ανάλογες αστοχίες μπορούν να συμβούν και μέσω της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Με την έννοια αυτή ουδόλως αιτιολογείται η πρωτόγνωρη δυστοκία που επιδεικνύει το Μαξίμου ακόμη και για την αποσαφήνιση των υπουργικών αρμοδιοτήτων. Ενδεικτικό είναι ότι μόλις προχθές διευκρινίστηκαν ποιοι είναι οι τομείς ευθύνης της κ. Αντζελας Γκερέκου, ενώ είναι κοινό μυστικό πως πολλοί ακόμη υφυπουργοί ακόμη δεν γνωρίζουν το ακριβές «αντικείμενό» τους...

Το ανομολόγητο πρόβλημα της κυβέρνησης, ωστόσο, είναι ακόμη σοβαρότερο. Αρκετοί υπουργοί αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα συνεργασίας με τους γενικούς διευθυντές τους και το αποδίδουν στην «μπλε» πολιτική τους τοποθέτηση. Τυχόν μαζικό τους «ξήλωμα» απερρίφθη ήδη από το Μαξίμου καθώς θα ανέτρεπε τις δεσμεύσεις περί αξιοκρατίας και αποτροπής ρεβανσισμού. Ενδεδειγμένη λύση, όμως, δεν θεωρούνται και οι επιλεκτικές αποπομπές. Διότι εκατοντάδες στελέχη του ΠΑΣΟΚ πιέζουν για να καταλάβουν τις συγκεκριμένες θέσεις και μια τέτοια εξέλιξη θα εμφανιζόταν στον Τύπο ως «οι πράσινοι ξανάρχονται». Εν ολίγοις, όπως εκμυστηρεύθηκε στην «Κ» κορυφαίος υπουργός, «με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση βάλαμε πολύ ψηλά τον πήχυ και δυστυχώς θα πρέπει να συμβιβαστούμε στην ιδέα ότι σε κάποιες περιπτώσεις θα περάσουμε από κάτω»...

Βαρύ το κλίμα μεταξύ των «πράσινων» βουλευτών

Η γνωστή πολιτική νόσος της εσωστρέφειας φαίνεται να δοκιμάζει πρόωρα τη νέα κυβέρνηση, καθώς στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ άρχισαν ήδη να εκδηλώνονται αποκλίνουσες ή και ενιστάμενες απόψεις στην επίσημη γραμμή της Ιπποκράτους. Δεν είναι τυχαίο ότι αμέσως μετά την ανακοίνωση και των νέων φορολογικών μέτρων για τους μισθούς άνω των 2.000 ευρώ, δεν ήταν λίγοι οι βουλευτές που παραδέχονταν χθες σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους ότι το συγκεκριμένο μέτρο αποτελεί αθέτηση των προεκλογικών δεσμεύσεων του ΠΑΣΟΚ, ενώ άλλοι εξέφραζαν τον έντονο προβληματισμό τους για «τον τρόπο που θα περάσουν στους πολίτες επιλογές που κατ’ ουσίαν ήταν της Ν. Δ. και αποδοκιμάστηκαν στις εκλογές».

Η επίμαχη αποφάση της κυβέρνησης, η οποία σημεωτέον ανασκευάστηκε αργά το βράδυ με τη διευκρίνιση ότι αφορά «τους έχοντες βασικό μισθό και όχι μηνιαίες αποδοχές άνω των 2.000 ευρώ», ήταν αναμενόμενο να μονοπωλήσει την ενημέρωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, που ευλόγως κλήθηκε να απαντήσει «τι απέγιναν οι υποσχέσεις για αυξήσεις άνω του πληθωρισμού». Ο κ. Γ. Πεταλωτής ισχυρίστηκε ότι «η κυβέρνηση υλοποιεί τις δεσμεύσεις της» και αρνήθηκε τον όρο «πάγωμα» υποστηρίζοντας ότι «υπάρχει μια αναγκαστική θυσία για κάποιους προνομιακούς μισθούς σε όφελος των ευπαθών ομάδων». Ο ίδιος ωστόσο απέφυγε να σχολιάσει αν η κυβέρνηση θεωρεί «προνομιακή» μια οικογένεια που ζει με αποδοχές της τάξεως των 2.000 ευρώ, όπως βέβαια και να απαντήσει γιατί το συγκεκριμένο μέτρο δεν είχε γίνει γνωστό την προεκλογική περίοδο. «Γνωρίζαμε», είπε, «ότι η κατάσταση δεν ήταν έτσι όπως αποτυπωνόταν από τη Ν. Δ., αλλά δεν μπορούσαμε να φανταστούμε το μέγεθος του δημοσιονομικού εκτροχιασμού».

Σε κάθε περίπτωση πάντως, τις τελευταίες ημέρες ουδόλως περνάει απαρατήρητη μια γενικότερη τάση των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ να εκφράζουν τις επιφυλάξεις τους όχι μόνον για τις κυβερνητικές επιλογές, αλλά κυρίως για τον τρόπο που διαμορφώνονται. Είναι ενδεικτικό ότι στην προχθεσινή συνεδρίαση του κοινοβουλευτικού τομέα εργασίας οικονομίας του ΠΑΣΟΚ η κ. Λούκα Κατσέλη βρέθηκε αίφνης στο στόχαστρο αρκετών βουλευτών της κυβέρνησης. Αφορμή αποτέλεσε η επιλογή της να παρουσιάσει προφορικά -και όχι γραπτώς- το νομοσχέδιο του Τειρεσία, αλλά η ουσία των βουλευτικών ενστάσεων ήταν πως η κυβέρνηση, ενώ διακηρύσσει ως αναγκαία τη διαβούλευση, νομοθετεί ήδη με συνοπτικές διαδικασίες και «υπολογίζει» τους βουλευτές μόνον για την ψήφο και όχι για τη γνώμη τους.

Ας σημειωθεί, τέλος. ότι ενδοκομματική γκρίνια εξακολουθεί να προκαλεί και η διαδικασία επιλογής των γενικών γραμματέων στα υπουργεία, καθώς τα χαμηλόβαθμα στελέχη του ΠΑΣΟΚ διαμαρτύρονται ότι η νέα διακυβέρνηση αντιμετωπίζει σχεδόν ως «ασθένεια» την κομματική τους ιδιότητα. Ερωτηθείς πάντως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, υποστήριξε ότι «τέτοιες γκρίνιες τις ακούει μόνον από τους δημοσιογράφους»...

Του Κωνσταντινου Zουλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20/11/2009

Οι προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης

• Με ποια προβλήματα ήρθαν κιόλας αντιμέτωποι οι υπουργοί και ποια θα είναι τα πρώτα μέτρα που θα κληθούν να λάβουν

Με αισιοδοξία, πολλές προσδοκίες, αλλά και πολλά προβλήματα να τους περιμένουν άρχισαν να εργάζονται οι νέοι υπουργοί, όχι μόνον που «σχετίζονται» με το οικονομικό πρόβλημα της χώρας, αλλά και των χαρτοφυλακίων που δεν έχουν άμεση διασύνδεση με την κρίση. Κάποιοι μάλιστα ήδη ανακοίνωσαν και τις πρώτες αποφάσεις τους, ενώ στις φιλοδοξίες τους είναι να έχουν παρουσιάσει ένα πρώτο απτό δείγμα γραφής, ακόμη και πριν από τα Χριστούγεννα. Ας δούμε αναλυτικά τις άμεσες προτεραιότητές τους, όπως και τα προβλήματα που καλούνται να επιλύσουν.

• Υπουργείο Εσωτερικών.
  

«Θησέας ΙΙ» λέγεται το πρόβλημα που απασχολεί ήδη τον κ. Γ. Ραγκούση, καθώς το πενταετές επιχειρησιακό σχέδιο της Ν.Δ. για τη χρηματοδότηση 20.700 έργων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ανέφικτο να ικανοποιηθεί λόγω του ελλείμματος. Είναι βέβαιο ωστόσο ότι ο νέος υπουργός δεν θα θελήσει να ανοίξει τώρα μέτωπο με τους δημάρχους, καθώς επικείνται δημοτικές εκλογές το 2010. Στις προτεραιότητές του είναι ο κεντρικός και διαφανής έλεγχος όλων των υπουργικών αποφάσεων μέσω Διαδικτύου, η ανοιχτή προκήρυξη στελέχωσης των επικεφαλής των κρατικών οργανισμών (στο πρότυπο των γ.γ. των υπουργείων), ενώ ως γνωστόν το ΠΑΣΟΚ έχει δεσμευθεί να καταθέσει εντός 100 ημερών την πρότασή του για το νέο εκλογικό νόμο και τον αντίστοιχο για τη διαφάνεια στο πολιτικό χρήμα.

• Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας.
  

Η βελτίωση των συνθηκών στις φυλακές είναι ένα από τα πρώτα στοιχήματα του κ. Χ. Καστανίδη, ο οποίος έχει επιφορτισθεί και με την υλοποίηση των υποσχέσεων του ΠΑΣΟΚ για «την επανάκτηση της εμπιστοσύνης έναντι του κράτους, των θεσμών και της πολιτικής», αντιμετωπίζοντας με αυστηρότητα την υποχρέωση όλων των ανώτατων δημοσίων λειτουργών να κοινοποιούν το πόθεν έσχες τους και ανά πάσα στιγμή τα περιουσιακά τους στοιχεία. Αλλαγές θα προωθήσει και στην ηγεσία της Δικαιοσύνης με πιθανή τη συμμετοχή και της Βουλής στην επιλογή των νέων προσώπων.

• Υπουργείο Παιδείας.
  

Ο τρόπος που αδειοδοτήθηκαν τα κολέγια από τον κ. Αρη Σπηλιωτόπουλο έμελλε να είναι το πρώτο θέμα που κλήθηκε να αντιμετωπίσει η κ. Αννα Διαμαντοπούλου καθώς ήταν -αν μη τι άλλο- παράδοξο ότι από τα 33 που «αξιολογήθηκαν», έλαβαν όλα ανεξαιρέτως άδεια. Η νέα υπουργός, όπως δήλωσε στην «Κ» δεν προτίθεται να «ξηλώσει» τον σχετικό νόμο, αλλά να επαναλάβει εξαρχής όλη τη διαδικασία των ελέγχων, γνωρίζοντας και την υποχρέωση της χώρας να αναγνωρίσει τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων τους. Στις άμεσες προτεραιότητές της είναι επέκταση του ολοήμερου σχολείου σε όλη τη χώρα, η αναβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης (στο Λύκειο) και ένας νέος νόμος- πλαίσιο για την κατοχύρωση της αυτοτέλειας των ΑΕΙ που θα εισάγει και μηχανισμούς λογοδοσίας. Ο προϋπολογισμός θα την κληροδοτήσει άλλωστε με 1 επιπλέον δισ. ευρώ, σύμφωνα με τη ρητή δέσμευση Παπανδρέου.

• Υπουργείο Υγείας.
  

Η κ. Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου θα είναι η πρώτη υπουργός που θα εκπροσωπήσει τη νέα κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς μεταβαίνει αύριο στο Λουξεμβούργο για να μετάσχει σε έκτακτο Συμβούλιο Υγείας με θέμα στην αντιμετώπιση της νέας γρίπης. Η ίδια δήλωσε μεν ικανοποιημένη για τον τρόπο που μέχρι σήμερα λειτούργησε το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, (ΚΕΕΛΠΝΟ), αλλά έδωσε εντολή για εντατικότερους ελέγχους σε όλα τα σχολεία. Το μεγαλύτερο πρόβλημα πάντως, που καλείται να αντιμετωπίσει είναι το χρέος ύψους 6 δισ. ευρώ των νοσοκομείων και στις άμεσες προτεραιότητές της είναι η δημιουργία του λεγόμενου διπλογραφικού ελεγκτικού συστήματος. Η ίδια, ωστόσο, προσβλέπει στην άμεση ικανοποίηση και της δεύσμευσης του ΠΑΣΟΚ για πρόσληψη 3.000 νοσηλευτών κατ' έτος (στόχος της είναι οι πρώτοι να προσληφθούν μέσω ΑΣΕΠ τον Ιανουάριο), ενώ άμεσα θα προωθήσει και τη επαναφορά της λίστας φαρμάκων.

• Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
  

Οι φράσεις του κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη ότι «δεν θα ανεχθούμε φαινόμενα χουλιγκανισμού» και ότι «δεν θα υπάρχουν προβληματικές περιοχές στην Αθήνα εξαιτίας της ανοχής της Αστυνομίας» προδίδει τη βούλησή του να αντιμετωπίσει εξαρχής όσα δοκίμασαν τους προκατόχους του. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ήδη τα τελευταία 24ωρα -μετά τα γνωστά επεισόδια- έγιναν διαδοχικές επιχειρήσεις «σκούπα» στα Εξάρχεια. Ο ίδιος ωστόσο δεσμεύθηκε για «μια δημοκρατική και φιλική στον πολίτη Αστυνομία», ενώ στις άμεσες αποφάσεις του θα είναι η αντικατάσταση του επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, η ριζική αναδιάρθρωση της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας, η αναβάθμιση της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων στην Ελληνική Αστυνομία και δομικές αλλαγές στο Πυροσβεστικό Σώμα για να καταστεί και πάλι αξιόμαχο, όπως είπε.

• Του Κωνσταντινου Ζουλα, Η Καθημερινή, 11/10/2009

Κανονικός άνθρωπος

Παραμονές εκλογών του 2004, σε μια από τις περιοδείες του Κ. Καραμανλή στο δημοσιογραφικό πούλμαν της Ν.Δ. καθόμουν πίσω του. Διαγωνίως απέναντί του βρισκόταν ο συνάδελφος Δ. ο οποίος είχε την ατυχία να πρέπει καθ’ οδόν να σπικάρει όσα πριν λίγο ο ίδιος έχει πει στο Βελίδειο. Παίρνοντας βαρύγδουπο τηλεοπτικό ύφος και κρατώντας ένα αστείο χνουδωτό μικρόφωνο ο Δ. λέει με στόμφο μπροστά στον Καραμανλή: «Στο κατάμεστο Βελίδειο ο πρόεδρος της Ν.Δ. δήλωσε βέβαιος ότι θα κερδίσει τις εκλογές». «Είναι σίγουρος όμως;» αναρωτιέται ψιθυριστά ο Καραμανλής χωρίς να τον καταλάβει ο Δ., ο οποίος συνεχίζει στον ίδιο θεατρικό στόμφο: «Ο πρόεδρος της Ν.Δ. υπογράμμισε ότι η αντίστροφη μέτρηση για το ΠΑΣΟΚ άρχισε». «Βρε, λες να ’χει δίκιο;» ξαναμουρμουρίζει ο Καραμανλής, κάνοντας τον Β. Μειμαράκη να σκάσει στα γέλια και όσους τον «λαθρακούσαμε», να καταλάβουμε ότι όχι μόνο ήταν ένας κανονικός άνθρωπος, αλλά και με εξαιρετικό αυτοσαρκαστικό χιούμορ.

Στην ίδια περιοδεία δεν θα ξεχάσω μια ακόμη σκηνή. «Συμπάσχοντας» με τους δημοσιογράφους που προσπαθούσαμε να βρούμε μια «νέα» είδηση στις καθημερινές ταυτόσημες ομιλίες του, ο Καραμανλής λίγο πριν βγει σε ένα μπαλκόνι μάς έκλεισε το μάτι. «Ιt’ s show time» μας είπε σαν να διακωμωδούσε και ο ίδιος τη διαδικασία για να γίνει πρωθυπουργός.

Οσοι γνωρίσαμε -ή νομίζουμε τουλάχιστον- τον Καραμανλή, ξέρουμε ότι είναι ένας ιδιαίτερα διαβασμένος και ευφυής πολιτικός, διαθέτοντας τα σπάνια, πλέον, χαρίσματα της ειλικρίνειας, του ήθους, της εντιμότητας και της ευγένειας. Προφανώς δεν τον γνωρίζω τόσο, ώστε να μου επιτρέπεται μια πληρέστερη «ψυχαναλυτική» προσέγγιση. Εχω, ωστόσο, την αίσθηση ότι ο ταλαντούχος αυτός πολιτικός δεν ήταν ταγμένος για την εξουσία με την έννοια ενός δογματικού, εγωιστικού ταξίματος, όπως οι προκάτοχοί του. Συμβαίνει άλλωστε συχνά με τους ταλαντούχους ανθρώπους να «σκορπίζονται» και να μην αφιερώνονται ολοκληρωτικά σε έναν σκοπό. Ο θείος του είχε πει κάποτε ότι «δεν κατάφερα ποτέ να χαρώ την επίτευξη ενός στόχου μου, γιατί πριν τον επιτύχω, είχα ήδη θέσει στον εαυτό μου τον επόμενο». Πόσο ξένη ηχεί αυτή η φράση σήμερα.

Ο κ. Καραμανλής προφανώς είχε ένα σχέδιο στο μυαλό του. Αμφιβάλλω πολύ, ωστόσο, αν η επίτευξή του ήταν και αυτοσκοπός του, ώστε να θυσιάσει όσα απαιτεί το αξίωμα που ανέλαβε. Να χάσει φίλους, να αποπέμψει συνεργάτες, να στεγνώσει την ψυχή του, όπως θυμόσοφα έλεγε ο θείος του. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός ήταν «δυστυχώς» ένας κανονικός άνθρωπος. Με τα προτερήματα, τις ευαισθησίες, τις αδυναμίες του. Κι αν κάτι μας κληροδοτεί η έσχατη πράξη του να αναλάβει πλήρως την ευθύνη για τη συντριβή της Ν.Δ. και να μην ξαναθέσει υποψηφιότητα, είναι η ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι τα προβλήματα της χώρας είναι τόσο μεγάλα που κανένα πρωθυπουργικό θαύμα δεν μπορεί πια να τα λύσει αν δεν χαλάσουμε όλοι -έστω λίγο- τη βολή μας.

• Tου Κωνσταντινου Ζουλα, Η Καθημερινή, 08/10/2009