Κατά της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους τάχθηκε ο υπουργός Οικονομικών

• Συνέντευξη στην Standard

Χώρες με σχετική σταθερότητα, όπως η Γερμανία και η Αυστρία, ίσως βρεθούν αντιμέτωπες με υψηλότερο κόστος δανεισμού, προειδοποίησε ο κ. Παπακωνσταντίνου

Πιο πολύ θα έβλαπτε παρά θα ωφελούσε μια πιθανή αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου σε αυστριακή εφημερίδα.

Ο υπουργός Οικονομικών προειδοποίησε επίσης ότι χώρες με σχετική σταθερότητα, όπως η Γερμανία και η Αυστρία, ίσως τελικά βρεθούν αντιμέτωπες με υψηλότερο κόστος δανεισμού, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συστήσει κοινό μέτωπο απέναντι στην κρίση χρέους στην ευρωζώνης.

«Η αναδιάρθρωση του χρέους μας θα είχε αρνητικές συνέπειες για τους πολίτες μας και για τις τράπεζες» δήλωσε ο κ.Παπακωνσταντίνου σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Der Standard, που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή.

Προειδοποίησε ότι «αν συνεχιστεί η ένταση στην περιφέρεια της Ευρώπης και ως εκ τούτου στην Ευρωζώνη, τα spreads δανεισμού ασφαλών χωρών θα αυξηθούν και αυτά».

• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=3&artid=373629&dt=19/12/2010#ixzz18Z5qe8AZ

Περιορίζονται οι φόβοι στις αγορές για τον κίνδυνο «άμεσης» χρεοκοπίας της Ελλάδας

Οι συζητήσεις για την ενδεχόμενη παράταση στον χρόνο εξόφλησης του δανείου των 110 δισ. ευρώ βοήθησαν στην αποκλιμάκωση των πιέσεων στα ομόλογα

---

Περιορίζονται, σταδιακά, στις αγορές οι φόβοι για τον κίνδυνο «άμεσης» χρεοκοπίας της Ελλάδας, όπως δείχνει η αγορά των ασφαλίστρων κινδύνου (CDS), καθώς τις τελευταίες εβδομάδες το κλίμα έχει αλλάξει, ειδικά μετά τις δηλώσεις για την ενδεχόμενη παράταση στον χρόνο εξόφλησης του δανείου των 110 δισ. ευρώ.

Συγκεκριμένα, για πρώτη φορά από τον περασμένο Ιανουάριο, το κόστος ασφάλισης ελληνικών κρατικών ομολόγων -για 1 έτος- έναντι του κινδύνου στάσης πληρωμών, υποχώρησε χαμηλότερα από το κόστος ασφάλισης για μεγαλύτερη χρονική διάρκεια.

Τα CDS (credit-default swaps) για 1 έτος κοστίζουν 565 μονάδες βάσης (5,65%), 0,61% χαμηλότερα απ' ότι τα 10ετή, σύμφωνα με τα στοιχεία της CMA στο Λονδίνο.

Πριν την ενεργοποίηση του πακέτου στήριξης των 110 δισ. ευρώ, τον περασμένο Μάιο, οι επενδυτές ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν έως και 6,65% περισσότερα για τα swaps ενός έτους σε σύγκριση με τα δεκαετή.

Σημειώνεται ότι τα CDS 1 έτους ξεκίνησαν το 2010 στις 143 μονάδες βάσης (1,43%) και στην αποκορύφωση της κρίσης χρέους, τον περασμένο Ιούνιο, είχαν εκτοξευθεί μέχρι τις 1.300 μονάδες.

Συνήθως, η ασφάλιση για περισσότερα χρόνια κοστίζει ακριβότερα απ' ότι για μικρότερη χρονική διάρκεια. Όταν όμως αυτό αλλάζει, και αντιστρέφεται η καμπύλη αποδόσεων, σημαίνει ότι οι επενδυτές πιστεύουν πως υπάρχει κίνδυνος άμεσης χρεοκοπίας.

Μία μονάδα βάσης σε ένα συμβόλαιο που ασφαλίζει ομόλογα αξίας 10 εκατ. δολαρίων ισοδυναμεί με 1.000 δολάρια ετησίως. Δηλαδή, το κόστος ασφάλισης, διάρκειας 1 έτους, για ελληνικά ομόλογα 10 εκατ. δολαρίων είναι 565.000 δολάρια.

Πάντως, στην πενταετία, τα ελληνικά CDS είναι στη δεύτερη θέση, παγκοσμίως, πίσω από τη Βενεζουέλα, ενώ δείχνουν 44% πιθανότητες χρεοκοπίας.

Τα ελληνικά ομόλογα σημείωσαν τις υψηλότερες αποδόσεις, μεταξύ των ευρωπαϊκών, στο γ΄τρίμηνο, με μέση απόδοση 4,8%, την υψηλότερη από το β΄τρίμηνο του 2009.

Το spread του 10ετούς ομολόγου αναφοράς με τον αντίστοιχο γερμανικό τίτλο υποχώρησε τις προηγούμενες ημέρες, ακόμα και κάτω από τις 650 μονάδες βάσης.

Ωστόσο, η αναθεώρηση του ελλείμματος του 2009 (θα ανακοινωθεί από την Eurostat μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου και εκτιμάται ότι θα κινηθεί κοντά στο 15,5%), είχε ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση του spread.

Σήμερα, Παρασκευή, βρίσκεται στις 683 μονάδες βάσης και το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου είναι στο 9,30%.

Τα επιτόκια στα αντίστοιχους τίτλους της Ιρλανδίας είναι 6,47%, της Πορτογαλίας 5,89%, της Ισπανίας 4,11% και της Ιταλίας 3,84%. [Newsroom ΔΟΛ]

Ειδική αποστολή Σκιόπα και Παπαδήμου για το χρέος

Δουλειά πιάνουν οι οικονομικοί σύμβουλοι του Γ. Παπανδρέου καθώς διευρύνεται η συζήτηση σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για τους τρόπους αντιμετώπισης της κρίσης και τα επόμενα βήματα που θα απαιτηθούν όχι μόνο από την ελληνική κυβέρνηση αλλά συνολικά.

Εν όψει των σχετικών συζητήσεων με την ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ και καθώς, σύμφωνα με τα λεγόμενα και του ιδίου του Πρωθυπουργού, η χώρα βρίσκεται σε κομβικό σημείο, ο κ. Παπανδρέου έχει ξεκινήσει έναν νέο κύκλο επαφών με τους κκ. Τομάζο Σκιόπα και Λουκά Παπαδήμο, οι οποίοι αναμένεται ότι θα δραστηριοποιηθούν εντονότερα το αμέσως προσεχές διάστημα.

Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Παπανδρέου είχε χθες συνάντηση στο γραφείο του στη Βουλή με τον κ. Σκιόπα, παρουσία και του υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου, και, σύμφωνα με πληροφορίες, κύριο θέμα της συζήτησης ήταν οι προοπτικές της διαδικασίας που καταλήγει στην παράταση του χρόνου αποπληρωμής του χρέους των 110 δισ. ευρώ που έχει δανειστεί η Ελλάδα από την τρόικα.

Η συζήτηση αυτή, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη με πρωτοβουλία του επικεφαλής του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν, συνδέεται και με προτάσεις που έχει καταθέσει ο κ. Σκιόπα με άρθρα του στον διεθνή Τύπο, όπου πέραν της πρότασης για οργανωμένη και συνολική αναδιάρθρωση του χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει αναφερθεί και στο ενδεχόμενο μείωσης του επιτοκίου με το οποίο δανείζεται η Ελλάδα (ή όποια άλλη χώρα χρειαστεί) από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης.

Την ίδια στιγμή ο Πρωθυπουργός διατηρεί ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με τον κ. Παπαδήμο, ο οποίος ενεργοποιείται και αναλαμβάνει τον ρόλο του στις επαφές της ελληνικής κυβέρνησης με τις ευρωπαϊκές αρχές και κυβερνήσεις ως πρόσωπο που κατ΄ εξοχήν μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας. Παρά τη φαινομενική διάσταση απόψεων μεταξύ των κκ. Παπαδήμου και Σκιόπα, όπως αυτή έχει περιγραφεί στον Τύπο, αμφότεροι οι σύμβουλοι του Πρωθυπουργού έχουν κοινές αντιλήψεις στο θέμα της παράτασης της περιόδου αποπληρωμής του χρέους και, με δεδομένο ότι η ελληνική κυβέρνηση επιβεβαιώνει ότι υπάρχει συζήτηση, θα (συν)εργαστούν την προσεχή περίοδο προς αυτή την κατεύθυνση. Οπως μάλιστα αναφέρουν κυβερνητικοί και οικονομικοί παράγοντες, τις επόμενες εβδομάδες θα ενεργοποιηθεί ένα «τρίγωνο» συνομιλητών, στην κορυφή του οποίου βρίσκεται ο επικεφαλής του ΔΝΤ κ. Στρος-Καν και στη βάση του οι κκ. Παπαδήμος και Σκιόπα.

Η διαδικασία αυτή αποτελεί και τη βάση στην οποία θα στηρίξει η κυβέρνηση και ο κ. Παπανδρέου την τακτική τους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό τις επόμενες εβδομάδες. Η αρχή έγινε προχθές με τις επισημάνσεις του Πρωθυπουργού ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλα μέτρα και θυσίες. Το προσεχές διάστημα η επιχειρηματολογία αυτή αναμένεται να μεταφερθεί και προς τους ευρωπαίους εταίρους καθώς είναι ήδη αισθητή η διάθεση να ασκηθούν πιέσεις προς την ελληνική κυβέρνηση για λήψη επιπλέον μέτρων. Ο κ. Παπανδρέου θα επισημάνει προς εταίρους και δανειστές ότι η Ελλάδα έχει τηρήσει μέχρι κεραίας τις δεσμεύσεις που προκύπτουν από το μνημόνιο, βρίσκεται εντός τροχιάς, αλλά δεν διαθέτει οικονομικά και πολιτικά περιθώρια για επιπλέον περιοριστικά μέτρα.

• ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΩΒΑΙΟΣ | Παρασκευή 22 Οκτωβρίου 2010

• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=32&artid=362298&dt=22/10/2010#ixzz134a5vaaZ

Παπαδήμος: «Δεν θα γίνει αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας»

Η Ελλάδα δεν θα προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους της δήλωσε ο πρώην Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Λουκάς Παπαδήμος στο διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Market News International. «Αυτό δεν είναι ούτε επιθυμητό ούτε πιθανό», είπε, προσθέτοντας ότι «η ελληνική Κυβέρνηση και οι ευρωπαϊκές αρχές το έχουν αποκλείσει».

Ο κ. Παπαδήμος, ο οποίος είναι σύμβουλος του Πρωθυπουργού κ. Γιώργου Παπανδρέου, σημείωσε ότι ο καλύτερος τρόπος για να ηρεμήσουν οι αγορές είναι η επιμονή στη συστηματική και αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος καθώς και των μεταρρυθμίσεων για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

"Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, καθώς θα σημειώνεται πρόοδος στα δημοσιονομικά και θα αυξάνεται η αξιοπιστία της πολιτικής, νομίζω ότι οι αγορές θα ηρεμήσουν», πρόσθεσε.

Είπαν ψέματα για το έλλειμμα και το χρέος

• Το 2009 το δημόσιο χρέος ήταν υψηλότερο κατά 22 μονάδες του ΑΕΠ ή 55 δισ. ευρώ από ό,τι έλεγαν οι υπουργοί της ΝΔ.

• Επειτα από αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις των προβλέψεων, το χρέος έκλεισε στο 113,4% του ΑΕΠ (από 91,4%)

• Εκθεση της επιτροπής των εμπειρογνωμόνων για την αξιοπιστία των δημοσιονομικών στοιχείων από την κυβέρνηση της ΝΔ

• ΡΕΠΟΡΤΑΖ Ζ. ΤΣΩΛΗΣ ΔΙΟΝ. ΣΤΑΜΠΟΓΛΗΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2010

Η κυβέρνηση έριξε χθες φως στην πλαστή διαχείριση της οικονομίας από τη Νέα Δημοκρατία που κατάφερε μέσα σε πέντε χρόνια να φέρει τη χώρα στο χείλος του γκρεμού.

Οπως αποκαλύπτεται στην πολυσέλιδη έκθεση της επιτροπής των εμπειρογνωμόνων για την αξιοπιστία των δημοσιονομικών στοιχείων που κατέθεσε χθες το βράδυ στη Βουλή ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, το 2009 το δημόσιο χρέος ήταν υψηλότερο κατά 22 μονάδες του ΑΕΠ ή 55 δισ. ευρώ από ό,τι έλεγαν οι υπουργοί της ΝΔ.

Επειτα από αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις διαφόρων προβλέψεων, το χρέος έκλεισε στο 113,4% του ΑΕΠ (από 91,4%) και αυτό ήταν αποτέλεσμα των κρυφών ελλειμμάτων και των χρεών του Δημοσίου που είχαν μπει κάτω από το χαλί.

Είναι προφανές λοιπόν τι πυροδότησε την κερδοσκοπική επίθεση των δανειστών σε βάρος της Ελλάδας, όπως και τι ανάγκασε τον πρόεδρο της ομάδας των χωρών της ευρωζώνης κ. Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ να πει το περιβόητο « the game is over» - « το παιχνίδι τελείωσε για την Ελλάδα» - όταν ο κ. Παπακωνσταντίνου ανακοίνωσε στους ομολόγους του ότι το έλλειμμα έφθασε στο 12,7% του ΑΕΠ.

Το παιχνίδι του «μαγειρέματος» των στατιστικών στοιχείων ξεκίνησε το 2005 από τη ΝΔ με την περίφημη πλέον «δημοσιονομική απογραφή». Πέραν της πολιτικής σκοπιμότητας να εμφανισθεί το έλλειμμα του 2004 υψηλότερο από ό,τι παρέδωσε η τότε κυβέρνηση, κάτι που έγινε με την αλλαγή του τρόπου καταγραφής των αμυντικών δαπανών, η ΝΔ στα χρόνια που ακολούθησαν ανέπτυξε τη... δημιουργική λογιστική με τους εξής τρόπους:

Δεν εμφάνισε πουθενά τα χρέη των νοσοκομείων που συσσωρεύτηκαν και ξεπέρασαν τα 6 δισ. ευρώ. Εκρυβε τα πραγματικά ελλείμματα των Ταμείων.

Κρατούσε λογαριασμούς εκτός προϋπολογισμού.

Δεν αναζήτησε ποτέ τα πραγματικά στοιχεία της οικονομικής διαχείρισης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Προτιμούσε να δανείζονται οι ΔΕΚΟ ώστε τα χρέη να μην εμφανίζονται στον προϋπολογισμό, παρά μόνο στις εγγυήσεις που δεν προσμετρώνται στο δημόσιο χρέος.

Ετσι το ύψος του ελλείμματος και του δημοσίου χρέους ήταν στοιχεία πλασματικά, «φούσκωναν» χρόνο με τον χρόνο ώσπου να αποκαλυφθούν και να πάρουν διαστάσεις χιονοστιβάδας μόλις ξέσπασε η οικονομική κρίση και τα έσοδα κατέρρευσαν.

Στην έκθεση όμως αποκαλύπτεται ακόμη ότι η δημόσια διοίκηση, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας (ΔΕΚΟ, ΟΤΑ, νοσοκομεία, ΝΠΔΔ), λειτουργούσε χωρίς κανέναν έλεγχο ως προς την οικονομική διαχείριση. Και δεν έφθανε μόνο αυτό, αποκαλύφθηκε ότι οι υπουργοί με υπογραφές τους είχαν δικαίωμα να μοιράζουν κονδύλια ως 1 δισ. ευρώ κατά έτος (όλοι μαζί) χωρίς αυτά τα χρήματα να φαίνονται πουθενά. Οι πιστώσεις αυτές εμφανίζονταν στον προϋπολογισμό μετά από 18 μήνες.

Η έκθεση, που επιδόθηκε χθες στον Πρόεδρο της Βουλής κ. Φ. Πετσάλνικο, αναμένεται να αποτελέσει απαρχή πολιτικών εξελίξεων... ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Παπανδρέου: «Δεν είμαστε Ντουμπάι»

• TA NEA: 11/12/2009 14:35

Η Ελλάδα θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της ως προς το δημόσιο χρέος, ενώ παράλληλα σχεδιάζει να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού κάτω του 3% του ΑΕΠ σε διάστημα τεσσάρων ετών, δήλωσε ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο του Ρόιτερ.

«Θα μειώσουμε το έλλειμμα με συστημικές αλλαγές και σχεδιάζουμε να το κάνουμε σε διάστημα τεσσάρων ετών. Πρόκειται για ένα πολύ σαφές πρόγραμμα και είμαστε απολύτως αποφασισμένοι να το ακολουθήσουμε», δήλωσε ο κ. Παπανδρέου στο περιθώριο των εργασιών της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες.

«Υποστηρίζω τον υπουργό μου των Οικονομικών, κάνει εξαιρετική δουλειά», είπε αναφερόμενος στον Γιώργο Παπακωνσταντίνου, ο οποίος ανέλαβε τη δέσμευση για τη μείωση του ελλείμματος που ανέρχεται σε 12,7% του ΑΕΠ σε 9,1% μέχρι το επόμενο έτος.

Ο πρωθυπουργός αρνήθηκε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει η Ελλάδα τη ζώνη του ευρώ εξαιτίας του μεγάλου της δημόσιου χρέους, το οποίο αναμένεται το επόμενο έτος να φθάσει το 125% του ΑΕΠ. «Δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο. Έχουμε δύο από τους επιφανέστερους Ευρωπαίους που γνωρίζουν πολύ καλά οικονομικά -τον πρόεδρο της Ευρωομάδας Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ-, οι οποίοι δήλωσαν ότι δεν θα περιέλθουμε σε αδυναμία αποπληρωμής του χρέους μας».

Είμαι σε θέση να δηλώσω ότι είμαστε μια υπεύθυνη χώρα και θα εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας. Είμαστε μια νέα κυβέρνηση, διαθέτουμε νέα εντολή και η εντολή αυτή είναι για αλλαγή και την προωθούμε. Ο λαός μας υποστηρίζει πλήρως».

Σε ερώτηση σχετικά με την υποστήριξη που η Ελλάδα υπολογίζει να έχει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο κ. Παπανδρέου δήλωσε: «Δεν περιμένουμε δώρα, αλλά δίκαιη μεταχείριση. Από τη ζώνη του ευρώ έχουμε μεγάλη υποστήριξη για τις μεταρρυθμίσεις που πρόκειται να εφαρμόσουμε».

Ο Γιώργος Παπανδρέου δήλωσε ότι η ελληνική οικονομία υποφέρει από συστημική διαφθορά, πολιτική ευνοιοκρατία και εκτεταμένη φοροδιαφυγή. «Πρέπει να κάνουμε σημαντικές αλλαγές στην Ελλάδα. Είναι υποχρέωσή μας και προτιθέμεθα να αναλάβουμε αυτήν την ευθύνη και να κάνουμε τις αλλαγές. Είναι προς το συμφέρον μας.

Έχουμε ήδη ξεκινήσει με απλά πράγματα, όπως η δημοσίευση κάθε μίας απόφασης που λαμβάνουμε για τον δημόσιο τομέα στο διαδίκτυο, για να καταπολεμήσουμε τη διαφθορά», πρόσθεσε.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε επίσης ότι θα καταργηθούν δύο από τα πέντε επίπεδα διοίκησης για να περιορισθεί η γραφειοκρατία, η διαφθορά και οι δαπάνες και για να βελτιωθεί η διαφάνεια, ενώ παράλληλα θα εφαρμοσθεί φορολογική μεταρρύθμιση.

«Είναι κατανοητή η νευρικότητα των αγορών διότι υπάρχουν σε ολόκληρο τον κόσμο προβλήματα. Δεν είμαστε Ντουμπάι, είμαστε μια κυρίαρχη χώρα της ευρωζώνης, μια υπεύθυνη κυβέρνηση έτοιμη για αλλαγή».

Το πάγωμα μισθών πάλι στο τραπέζι
«Η σειρά σας, κύριε Παπανδρέου»
«Κι αν η Ελλάδα χρεοκοπούσε;»
Μήνυμα Τρισέ στην Αθήνα
Παπανδρέου: «Θα μειώσουμε το έλλειμμα»

Το δημόσιο χρέος και η περιουσία του Δημοσίου

• Του Γιαννη Στουρναρα*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 08/11/2009
  

H Ελλάδα είναι χώρα με συγκριτικά υψηλό δημόσιο χρέος, το οποίο, μετά τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό των τελευταίων ετών, ανέρχεται σε περίπου 110% του ΑΕΠ. Ουδείς όμως έχει ασχοληθεί με την άλλη πλευρά του ισολογισμού, δηλαδή με την περιουσία του ελληνικού Δημοσίου.

Η Ελλάδα είναι μια από τις λίγες χώρες του ΟΟΣΑ, ίσως η μοναδική, όπου δεν έχει καταγραφεί η περιουσία του Δημοσίου στο σύνολό της. Και όταν λέμε Δημόσιο εννοούμε όχι μόνο την Κεντρική Διοίκηση, αλλά και όλους τους οργανισμούς όπου μαζί απαρτίζουν την Γενική Κυβέρνηση, σύμφωνα με τον ορισμό της Συνθήκης.

Στην τελευταία του έκθεση (φέτος το καλοκαίρι) για την Ελλάδα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έκανε μια πρώτη απόπειρα έμμεσης εκτίμησης της περιουσίας του ελληνικού Δημοσίου. Αν και ατελής και ελλιπής είναι μια πρώτη εκτίμηση της «καθαρής θέσης» του, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ ενεργητικού και παθητικού. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: το ελληνικό Δημόσιο το 2008 διέθετε ρευστά περιουσιακά στοιχεία (π.χ. μετοχές, καταθέσεις κ.λπ.) της τάξης του 30% του ΑΕΠ και απόθεμα κεφαλαίου 51% του ΑΕΠ. Εφόσον το δημόσιο χρέος το 2008 ήταν 102,6% του ΑΕΠ, η καθαρή θέση του Δημοσίου ήταν αρνητική και ίση με -22% του ΑΕΠ περίπου.

Σύμφωνα με τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε, δεν περιλαμβάνεται η αξία της γης, ενώ η αξία του αποθέματος του κεφαλαίου υπολογίστηκε εμμέσως, ως το συσσωρευμένο αποτέλεσμα επενδύσεων από το 1960 μέχρι σήμερα.

Μια πρώτη διαπίστωση που προκύπτει λαμβάνοντας υπόψη και αντίστοιχες μελέτες για άλλες χώρες, είναι ότι η εκτίμηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας στην Ελλάδα είναι, συγκριτικά με τις λοιπές χώρες του ΟΟΣΑ, υψηλή. Αν μάλιστα η αποτίμηση της περιουσίας γίνει με άμεσο τρόπο και συμπεριλάβει και την αξία της γης (η οποία περιλαμβάνει τουλάχιστον 60 εκατ. στρέμματα), ενδεχομένως να καταλήξει σε αρκετά υψηλότερη εκτίμηση. Με άλλα λόγια, η κατάταξη με βάση την καθαρή θέση του Δημοσίου ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα ήταν πολύ πιο ευνοϊκή για την Ελλάδα απ’ ό,τι η κατάταξη με βάση το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αυτή η μεθοδολογία, αν και πιο ορθή, δεν έχει επισήμως υιοθετηθεί ακόμα από τους διεθνείς οργανισμούς και τους παράγοντες της διεθνούς αγοράς χρεογράφων, κερδίζει όμως συνεχώς έδαφος και ενδεχομένως θα υιοθετηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Είναι απαραίτητο λοιπόν να αρχίσει η καταγραφή της περιουσίας της Γενικής Κυβέρνησης το συντομότερο δυνατόν.

Μια δεύτερη διαπίστωση που προκύπτει από τα παραπάνω σε συνδυασμό με τα στοιχεία του Γενικού Κρατικού Προϋπολογισμού του 2009, καθώς και του Κοινωνικού Προϋπολογισμού του 2009 είναι ότι οι πρόσοδοι από ακίνητη περιουσία της Κεντρικής Διοίκησης και των φορέων Κύριας και Επικουρικής Ασφάλισης (δηλαδή του μεγαλύτερου μέρους της Γενικής Κυβέρνησης) δεν ξεπερνούν τα 50 εκατ. ευρώ. (Κεντρική Διοίκηση: 20 εκατ. ευρώ περίπου, Ταμεία: 30 εκατ. ευρώ περίπου). Με δεδομένο το απόθεμα κεφαλαίου των φορέων αυτών, απόδοση αυτής της τάξης μεγέθους θέτει άμεσα και επιτακτικά το θέμα της αξιοποίησης της περιουσίας της Γενικής Κυβέρνησης. Αυτό το ζήτημα ξεπερνά βέβαια το απλό θέμα της προσόδου των υπαρχόντων ακινήτων (η οποία παραμένει, χωρίς αμφιβολία, πολύ χαμηλή αν συγκριθεί με την αντίστοιχη πρόσοδο του ιδιωτικού τομέα) και θέτει επί τάπητος την κατάλληλη στρατηγική αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας και της δημόσιας γης. Αυτή η στρατηγική αφορά, μεταξύ άλλων, τον τουρισμό και την «πράσινη» ανάπτυξη.

Η σημαντικότερη όμως διαπίστωση που προκύπτει, είναι η ταχύτατη χειροτέρευση της καθαρής θέσης της Γενικής Κυβέρνησης από το 2015 και μετά εξαιτίας της αύξησης του δημοσίου χρέους από ένα και μόνο λόγο: την εξέλιξη του ασφαλιστικού. Αυτό θέτει άμεσα και επιτακτικά το ζήτημα α) της αναλογιστικής αποτίμησης των ασφαλιστικών εξελίξεων στη χώρα μας μετά την τελευταία νομοθετική ρύθμιση και β) το είδος των παρεμβάσεων που απαιτούνται σε περίπτωση που οι αναλογιστικές μελέτες επιβεβαιώσουν αυτή τη ραγδαία χειροτέρευση. Το ασφαλιστικό φαίνεται ότι αναδεικνύεται στον κυρίαρχο παράγοντα καθορισμού των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών εξελίξεων στη χώρα μας, ο οποίος επισκιάζει όλες τις άλλες προσπάθειες βελτίωσης της καθαρής θέσης του Δημοσίου, όσο επιτυχημένες και αν είναι αυτές. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσουμε να συζητούμε το θέμα αυτό, με νηφαλιότητα και χωρίς προκαταλήψεις. Λύσεις υπάρχουν. Οσο πιο νωρίς εφαρμοστούν, τόσο λιγότερο επώδυνες θα είναι.

* Ο κ. Γ. Στουρνάρας είναι καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και επιστημονικός διευθυντής του ΙΟΒΕ.