Ψήφος εμπιστοσύνης σε συμβολική ημερομηνία

Ο Γιώργος Παπανδρέου και η κυβέρνησή του πήραν τα μεσάνυχτα ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή, στη συμβολική για το ΠΑΣΟΚ ημερομηνία της 18ης Οκτωβρίου, έπειτα από μια συζήτηση όπου όλες οι πλευρές επέμεναν στις προεκλογικές τους θέσεις.

Αν και οι τόνοι από τον πρωθυπουργό και τον προσωρινό αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης ήταν διαφοροποιημένοι.

Ο Γιώργος Παπανδρέου, παρά τα όσα περί «εκτάκτου ανάγκης» και «εκτροχιασμού της οικονομίας» υπογράμμισε, φρόντισε να δείξει ότι παραμένει συνεπής στις προεκλογικές δεσμεύσεις του και να κρατήσει αναμμένη τη δάδα της αισιοδοξίας και της ελπίδας που γέννησε στους πολίτες, σε οραματικό επίπεδο. Μένει από εδώ και μπρος να επιβεβαιωθεί στην πράξη. Με πλήρη συναίσθηση, ωστόσο, τόσο της πολιτικής του υπεροχής όσο και της κρισιμότητας της οικονομικής κατάστασης, έστειλε μήνυμα εθνικής ομοψυχίας, προβάλλοντας το σύνθημα «την αλλαγή θα την κάνουμε όλοι μαζί» και αποφεύγοντας να πλήξει περαιτέρω τον βαθιά πληγωμένο πολιτικό του αντίπαλο Κ. Καραμανλή. Προς τον οποίο πληθαίνουν τα εσωκομματικά πυρά, κινούμενα στην τυχοδιωκτική λογική, «δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται», την ίδια στιγμή που όλοι τον θεωρούν εγγυητή της παραταξιακής ενότητας.

Οι άλλοτε προσκυνητές και αυλοκόλακες που, όσο ηγεμόνευε, τον ανέβαζαν εν είδει χαρταετού στα ύψη, τώρα του ρίχνουν το ανάθεμα, ενώ ξεθάβουν την παλιά κασέτα των ύμνων, προς χρήση για τον επόμενο αρχηγό που, όπως ονειρεύονται, θα τους επαναφέρει σύντομα στην εξουσία.

Ο Κ. Καραμανλής δεν ύψωσε, στην πρώτη μετά την ήττα του, ομιλία στο Κοινοβούλιο το προεκλογικό λάβαρο για την ανάγκη να παγώσουν μισθοί και συντάξεις, λόγω της οικονομικής κρίσης. Φρέσκαρε όμως τη μνήμη του ακροατηρίου του, αφήνοντας να αιωρείται ως... κρατούμενο, προς αξιοποίηση εν ευθέτω χρόνω και σε πιο προσφορές συνθήκες. Το... άλλοθι της ήττας το άφησε να παραμονεύει στα συρτάρια, ώσπου να το ξαναβγάλει ως «άσο από το μανίκι», προκειμένου να επιβεβαιώσει την «πολιτική του υπευθυνότητα που υπαγόρευσε δύσκολες αποφάσεις». Η φράση ότι το ΠΑΣΟΚ που «ήταν ευχάριστο προεκλογικά θα αναγκαστεί να γίνει δυσάρεστο ως κυβέρνηση», δεν ήταν τυχαία.

Εδωσε την εντύπωση ο τέως πρωθυπουργός ότι όσα έλεγε δεν εντάσσονταν στην προοπτική να παίξει στο γήπεδο του κομματικού ανταγωνισμού, από το οποίο ζήτησε «να γυρίσει σελίδα η χώρα», αλλά με το βλέμμα στραμμένο στη επανόρθωση της εικόνας του, που τόσο αμαυρώθηκε στη διάρκεια της πρωθυπουργίας του. Εξ ου και εμφανίστηκε αυτοκριτικός και αποφασισμένος, ως υπεύθυνος πολιτικός, παρών στις εξελίξεις, να οικοδομήσει ένα συναινετικό προφίλ, υπεράνω κομμάτων, με αιχμή τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Στο πνεύμα αυτό κινούμενος, προσπάθησε να αφήσει ως υποθήκη στους επιγόνους του την εποικοδομητική αντιπολίτευση, ομνύοντας στα «διδάγματα του χρόνου» και καλώντας τους σε αντίσταση στα «πολυετή ανακλαστικά που οδήγησαν σε μετωπικές συγκρούσεις και ολοκληρωτική άρνηση εκείνων που επέλεγαν οι πολιτικοί μας ανταγωνιστές».

Ο τέως πρωθυπουργός έβαλε το Σάββατο το πρώτο λιθαράκι στο στήσιμο ενός σκηνικού, στο οποίο ο ίδιος θα ήθελε να πρωταγωνιστήσει ως γκεστ σταρ. Αν αυτό σχετίζεται και με την κρυφή, όπως λέγεται, φιλοδοξία του να διαδεχθεί τον Κάρολο Παπούλια στην Προεδρία της Δημοκρατίας, μέλλει να αποδειχθεί. Η αλήθεια είναι πως όσα είπε δεν ήχησαν ευχάριστα στα αυτιά σημαντικού αριθμού βουλευτών του. Κι ας αναγνωρίζεται ότι δεν είχε πολλές επιλογές, μετά τη συντριπτική ήττα της 4ης Οκτωβρίου.

Ανεξαρτήτως των όποιων προσωπικών φιλοδοξιών πάντως, η συμβολή του Κ. Καραμανλή στην εμπέδωση της επικαλούμενης εποικοδομητικής αντιπολίτευσης μπορεί να καταστεί ιδιαιτέρως σημαντική, όχι μόνο για τον ίδιο αλλά, πρωτίστως, για τον τόπο. Αρκεί να αναλογιστεί τις ευκαιρίες που άφησε να χαθούν, όταν το 2004 ο Γιώργος Παπανδρέου, βάζοντας πλάτη, τον καλούσε να προχωρήσει σε μέτρα διαφάνειας και αντιμετώπισης της διαπλοκής. Είθε αυτό το λάθος να του γίνει μάθημα.

• Της ΝΤΟΡΑΣ ΝΤΑΪΛΙΑΝΑ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2009