«Μειώστε το έλλειμμα 5% σε 2 χρόνια»

• Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γ. ΠΡΟΒΟΠΟΥΛΟΣ ΡΙΧΝΕΙ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΣΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ

• Δραματική προειδοποίηση για μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων απηύθυνε χθες ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γ. Προβόπουλος.

Στην ενδιάμεση έκθεσή του που κατέθεσε χθες στη Βουλή διαπιστώνει ότι «η οικονομία οδεύει σε τέλμα εάν δεν προχωρήσει η δημοσιονομική εξυγίανση». Προτείνει τη μείωση του διαρθρωτικού δημοσιονομικού ελλείμματος κατά 5% σωρευτικά την επόμενη διετία, ζητώντας επώδυνα μέτρα για τη μείωση του χρέους. Προτάσσει την ανάγκη περιστολής δαπανών -ακόμη και με τη θέσπιση «ιδιωνύμου»- πρσπάθειας για καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Εμφανίζεται επικριτικός για τις κυβερνήσεις του παρελθόντος γιατί «άφησαν ημιτελείς τις όποιες προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης με αποτέλεσμα την επισώρευση ενός τεράστιου δημόσιου χρέους».

Η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει, αναφέρει η έκθεση, να συνοδευτεί από ανακατανομή των δαπανών ώστε μεταξύ άλλων να στηριχθούν οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

2/3 από τις δαπάνες και 1/3 από τα έσοδα

Θα ήταν σκόπιμο, σύμφωνα με την ΤτΕ, να προέλθει κατά 2/3 από την πλευρά των δαπανών και κατά 1/3 από την πλευρά των εσόδων, με την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Αναφέρεται το χαρακτηριστικό παράδειγμα της Ιρλανδίας, η οποία τον περασμένο Απρίλιο συνέταξε με κοινωνική συναίνεση συμπληρωματικό προϋπολογισμό υπό συνθήκες επαχθέστερες (μείωση του ΑΕΠ κατά 7,5%) απ'αυτές που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Για τη συγκράτηση των δαπανών προτείνεται μάλιστα η καθιέρωση αριθμητικών δημοσιονομικών κανόνων, κατά προτίμηση με νόμο αυξημένης τυπικής ισχύος, όσον αφορά το ύψος τους ή τον ετήσιο ρυθμό αύξησής τους.

Η τιθάσευση του υπέρογκου δημόσιου χρέους αποτελεί τον δεύτερο και πλέον ασταθή πυλώνα της δημοσιονομικής προσαρμογής, καθώς, όπως επισημαίνεται, η μείωσή του απαιτεί επώδυνα κοινωνικά μέτρα. Για τον λόγο αυτό η διοίκηση της ΤτΕ συστήνει η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος να προχωρήσει με τολμηρά βήματα. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται ο επανακαθορισμός των ομάδων εκείνων που εμπίπτουν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, αλλά και των ορίων ηλικίας για αυτές τις ομάδες. Ζητεί ακόμη να μπει φρένο στις πρόοωρες συνταξιοδοτήσεις και ν'αυξηθεί η ανταποδοτικότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Η Ελλάδα, η οποία έχει το δεύτερο μεγαλύτερο χρέος στην Ε.Ε. και τις υψλότερες αναμενόμενες αυξήσεις των δαπανών για συντάξεις, θα πρέπει, σύμφωνα με τον κ. Προβόπουλο, να έχει και τον πλέον φιλόδοξο μακροπρόθεσμο στόχο απ'όλες τις χώρες. Αλλωστε, σύμφωνα με απόφαση που είχε λάβει από το 2007 το Συμβούλιο της Ε.Ε., όλες οι χώρες φέτος τον Δεκέμβριο θα πρέπει να ενσωματώσουν στα Προγράμματα Σταθερότητας και Ανάπτυξης τις έμμεσες υποχρεώσεις του προϋπολογισμού που απορρέουν από τη χρηματοδότηση του Ασφαλιστικού. Σημειώνεται ότι η αποτύπωση των υποχρεώσεων αυτών θα εκτίνασσε το χρέος το 2008 από το 99,2% του ΑΕΠ στο 395,1%.

Για την επαναφορά της οικονομίας στον ενάρετο κύκλο της ανάπτυξης, προσπάθεια που γίνεται δυσχερέστερη εξαιτίας καθώς το δημοσιονομικό συνυπάρχει με το εξωτερικό έλλειμμα, ο διοικητής της ΤτΕ συστήνει την επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με κοινωνική συναίνεση. Ομως προειδοποιεί ότι η αντίληψη (αλλά και η πρακτική) ότι στο κράτος ανήκει ο ρόλος του διασώστη όπως και τα συχνά παραδείγματα μη εφαρμογής των νόμων, υπό το καθεστώς πίεσεων κοινωνικών ομάδων, υπονομεύουν την επιτυχία ορισμένων νομοθετικών μέτρων. Διαπιστώνεται ότι τα περιθώρια γιγάντωσης του κρατικού τομέα έχουν προ πολλού ξεπεραστεί και αντί του Δημοσίου θα πρέπει να παγιωθούν συνθήκες που θα ευνοούν τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Οσον αφορά το ρυθμιστικό περιβάλλον αποσαφηνίζεται ότι φαινόμενα που παρατηρήθηκαν στην πρόσφατη κρίση δεν συνηγορούν υπέρ της αύξησης του κρατισμού αλλά υπέρ της αποτελεσματικότερης εποπτείας των αγορών.

* Από τον ΣΥΡΙΖΑ ο Παν. Λαφαζάνης χαρακτήρισε την έκθεση «συνταγολόγιο δημοσιονομικής τρομοκρατίας και νεοφιλελεύθερων λύσεων που οδηγούν σε πολιτικές σκληρής λιτότητας, φοροεπιδρομής και διάλυσης των ασφαλιστικών και εργασιακών δικαιωμάτων. *

• Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΙΩΤΗ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2009