Η ευκαιρία του κ. Παπανδρέου

Ο κ. Γιώργος Παπανδρέου αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της χώρας σε μια κρίσιμη καμπή. Το δημόσιο έλλειμμα τείνει προς το 10% του ΑΕΠ. Το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ με πρωτόγνωρη αυξητική δυναμική. Ταυτόχρονα, η κρίση κατέδειξε τη χρεοκοπία του ελληνικού αναπτυξιακού προτύπου. Η Ελλάδα ύστερα από μια υπερδεκαετή περίοδο ισχυρών αναπτυξιακών ρυθμών, εισήλθε σε ύφεση, για πρώτη φορά από το 1993, έχοντας απολέσει εν τω μεταξύ το εργαλείο της νομισματικής υποτίμησης. Η δυνατότητά της να ακολουθήσει τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην οδό της ανάκαμψης, να επανέλθει σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και σε τροχιά σύγκλισης δεν είναι το επικρατέστερο σενάριο. Η Τράπεζα της Ελλάδος και οι διεθνείς οργανισμοί συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι με το υφιστάμενο μη ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο, η πιθανότερη προοπτική για την ελληνική οικονομία είναι το σύνδρομο της Πορτογαλίας, δηλαδή στασιμότητα ή χαμηλή ανάπτυξη για πολλά χρόνια και πραγματική απόκλιση από τους μέσους όρους της Ευρωζώνης.

Ωστόσο, και σε αυτές τις εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες, ο κ. Παπανδρέου έχει ευκαιρίες. Πρώτον, οι πολίτες δεν του πρόσφεραν απλώς μια άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά μια ευρύτατη νίκη, που του δίνει τη δυνατότητα να υλοποιήσει την πολιτική του χωρίς συμβιβασμούς.

Δεύτερον, αναλαμβάνει την εξουσία σε μια στιγμή κατά την οποία και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης εμφανίζουν υψηλά ελλείμματα και χρειάζονται παράταση για τη δημοσιονομική προσαρμογή. Σαφώς, η Ελλάδα αποτελεί μια διακριτή περίπτωση σε σχέση με άλλα κράτη - μέλη, υπό την έννοια ότι το δημοσιονομικό πρόβλημά της είναι διαρθρωτικό. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν βρίσκεται μόνη σε καθεστώς επιτήρησης, διευκολύνει την παροχή πίστωσης χρόνου για τη μείωση του ελλείμματος.

Τρίτον, οι διεθνείς αγορές βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με μερικούς μήνες νωρίτερα. Η ρευστότητα είναι υψηλή, ενώ η ανησυχία για μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας έχει μετριασθεί.

Ολα αυτά αποτελούν ένα παράθυρο ευκαιρίας, το οποίο ο κ. Παπανδρέου μπορεί να το αξιοποιήσει υπό δύο προϋποθέσεις:

1. Να παρουσιάσει ένα πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής σαφές, αξιόπιστο, απαλλαγμένο από τις γενικότητες και τις αοριστίες της προεκλογικής περιόδου.
2. Να αναθέσει την υλοποίησή του σε πρόσωπα ικανά και αποφασισμένα να συγκρουσθούν με συντεχνιακά και οικονομικά συμφέροντα που κρατούν επί δεκαετίες αιχμάλωτη την ελληνική οικονομία.

Αυτά πρέπει να γίνουν άμεσα. Το παράθυρο δεν θα μείνει ανοικτό επ’ αόριστον.

• Tου Βασιλη Ζηρα, Η Καθημερινή, 05/10/2009